Hoşgeldiniz.
Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı)
Yazar berkmr
Lomber bölge disk problemleri (diskopatiler) bel ağrısı nedenleri arasında ilk sırayı almaktadır.Bel ağrısı hekime başvuru nedenleri arasında ikinci sırayı almaktadır;çünkü pek çok toplumda kişilerin %80′inin yaşamları boyunca en az bir kez bel ağrısı yakınmaları olduğu ifade edilmektedir.Bu aynı zamanda yaşam kalitesinin bozulduğu,beraberinde psikolojik sorunların ortaya çıktığı,iş gücü kaybına neden olan,teşhis ve tedavisinin maliyet yükü getirdiği bir durumdur.Bu grup hastalar genellikle orta yaş grubudur.Erkeklerde görülme sıklığı biraz daha yüksektir.
İnsan omurgası 24 hareket segmentinden oluşmuştur.5 servikal,11 torakal, 4 lomber, 1 servikotorasik, 1 torakolomber ve bir lumbosakral olmak üzere 23 disk mevcuttur.Her disk üstündeki omurun adını alır.
İntervertebral diskler notokord kalıntısı olup,omurlar arasında yastık görevi görür.Mukoproteinden oluşan nukleus pulpozus, jelatinimsi bir yapıdır ve sıkı, konsantrik kollajen fibrillerle çevrilidir.(annulus fibrosus).Diskin kan damarları erken dönemde oblitere olduğundan,beslenmesi lenfatikler ve ekstrasellüler sıvıdan ozmoz yoluyla olur.Gençlerde diskin su içeriği %88 iken, yaşlılarda %70 den azdır.
Lomber disk hernisi (bel fıtığı) dediğimiz durum;lomber bölge intervertebral disklerinin bir veya birkaçının annulus fibrozusunun yırtılarak nukleus pulpozusun çeşitli derecelerde dışarı taşması, ve bunun sonucu olarak bu aralıklarda omurilik veya bundan çıkan sinirlerin basıya uğramasıdır.
Omurlar, fonksiyon olarak mekanik ünitelerden oluşmuştur.İki komşu omur ve intervertebral disk ön segmenti;nöral ark da arka segmenti oluşturur.Ön segment primer olarak ağırlığa dayanıklı ve şok absorbe edici; arka segment ise nöral yapıları koruyucu, fleksiyon ve ekstansiyon hareketini yönlendirici olarak görev yapar.İntervertebral diskin görevi, intradiskal basınç nedeniyle omurları birbirinden uzak tutmak ve bir çeşit süspansiyon görevi görerek, buraya gelecek yükleri eşit dağıtmaktır.Vertebral kolon ligamanlarla desteklenmiştir.Omurilik L1-L2 hizasında sonlanmaktadır.Spinal sinirler kanalın lateralinde yerleşmişlerdir.
Lomber bölge diskopatilerinden kaynaklanan belirtiler, ılımlı bir bel ağrısından, omurilik bası belirtilerine kadar degişen bir semtomatoloji gösterirler.Hastaların yakınmaları:
Ağrı: En önemli yakınmadır. Özellikleri:
-Ani başlangıçlı olması,
-Degişken bir seyir göstermesi,
-Belirtilerin pozisyonla bağlantılı olması,
-Öksürme, aksırma,ıkınma gibi beyin omurilik sıvısında basınç degişikliklerinde artmasıdır.
Ağrının nedenleri: Ağır kaldırma,rotasyonel gövde hareketi ,travma, sportif aktivite, öne egilme, kötü oturma pozisyonu olabilir.
Ağrının tipi ve yayılımı disk probleminin durumuna göre değişir.Belde lokal olarak başlayan ağrı, bir süre sonra kalçaya,uyluğa ve ayağa yayılım gösterebilir.Bazı hastalarda ise belde hiç ağrı olmadan, direkt siyatalji tarzında bir ağrı ile başlayabilir.Ağrının en çok rahatladığı pozisyon, sırtüstü ya da yan yatarken kalça ve dizlerin karına çekildiği durumdur.
Kas güçsüzlüğü: Özellikle ayak bileği ve parmaklarda bildirilen güçsüzlükler, bel fıtığına bağlı sinir basılarını düşündürmelidir.
Mesane, barsak ve seksüel potens bozuklukları: İdrar- gaita kaçırma kauda sendromu açısından dikkate alınmalıdır.
Fizik muayenede izlenecek yol: inspeksiyon,palpasyon, fonksiyonların muayenesi, nörolojik muayene, ve bazı özel testlerin uygulanması şeklindedir.
Lomber disk hernisinde fizik muayene bulguları: Belde skolyoz, lomber lordozda kaybolma,paravertebral spazm, fleksiyon-ekstansiyon-rotasyon hareketlerinde ağrı-kısıtlılık, siyatik sinir vallex noktalarında hassasiyet,düz bacak germe testi +’liği; nörolojik muayenede kuvvet kaybı, duyu bozukluğu, refleks kaybı, atrofi sayılabilir.
Disk hernilerinin dereceleri çeşitli olup, Macnab’ın sınıflaması, MR bulguları ile de korele olduğundan en uygunudur.Bu sınıflamaya göre disk herniasyonları dört derecede sınıflandırılır:
-Bulging (Bombeleşme): Disk materyali, vertebra arka kenarından biraz taşmış olup, annulus ve sharpey lifleri sağlamdır.
-Prolapsus (Protrüzyon): Disk materyali posteriora doğru herniye olmuştur, annulusta tam olmayan bir defekt mevcuttur.
-Ekstrüzyon: Posterior herniasyonla beraber annulustaki defekt tamdır.
-Sekestrasyon:Ekstrüzyona ilave, herniye disk materyalinin bir kısmı kopmuştur.
Lomber disk hernisinin görüldüğü düzeyler sıklık sırasına göre: L5-S1, L4-L5, L3-L4, L2-L3 intervertebral diskleridir.Bu nedenle disk hernisine bağlı en sık görülen radikülopatiler:S1, L5, L4, L3 radikülopatilerdir.
Oluşum yerlerine göre bel fıtığı bulguları:
L3-L4. Disk hernisi: L4 köküne bası vardır.
-Alt bacak iç kısmında duysal kayıp veya azalma,
-patella refleksinde kaybolma veya şiddetinde azalma,
-Diz ekstansiyon gücünde azalma,
-Uylukta atrofi,
-Düz bacak kaldırma testinde hassasiyet,
-Femoral sinir germe testi pozitifliği,
L4-L5 Disk hernisi: L5 köküne bası vardır.
-Alt bacak dış yüzünde ve başparmak üzerinde duyu azalması,
-Ayağın baş parmak ekstansör gücünde azalma veya kayıp,
-Düşük ayak,
-Topuklar üzerinde yürüyememe,
-Baldır ön kaslarında atrofi,
-Refleks değişikliği olmaz,
-Düz bacak kaldırma testi pozitifliği mevcuttur.
L5-S1 Disk hernisi:
-Ayak dış kenarı ve tabanda duyu kaybı,
-Aşil refleksinde kayıp veya şiddetinde azalma,
-Parmak uçlarında yürüyememe,
-Baldır arka kaslarında atrofi,
-Düz bacak kaldırma testi pozitifliği.
Kauda Equina sendromu:
Genellikle L3-L4 veya L4-L5 akut medial masif herniasyonu sonucu gelişir.
Belirtileri:Süvari yaması tarzında anestezi, iki taraflı aşil refleksi kaybı, baldır kaslarında güçsüzlük, idrar ve gaita tutamamadır.Bu belirtiler acil cerrahi girişim gerektirir.
Bel fıtığı tanısında: Direkt grafi, myelografi, Tomografi, MRI, EMG yöntemleri kullanılabilir
Tedavi:
Konservatif tedavi:İstirahat, medikal ve fizik tedavi, bazı olgularda korse kullanımı, aşırı fiziksel aktivitelerden korunma, ve egzersiz uygulamalarını kapsar.
İstirahat edilen yatağın, sert zemin üzerine serili yumuşak materyal olması önerilir.2 günden 2 haftaya kadar olan istirahat süreleri önerilmektedir.En uygun pozisyon, yan yatma ve kalça ve dizlerin karına çekildiği pozisyondur.Subakut dönemde bel korseleri kısa süreli olarak kullanılabilir.Hastanın ağrısı kaybolduğunda günlük aktivitelere dereceli olarak dönmesine izin verilir.
Medikal tedavide: analjezikler, NSAI ilaçlar, myorelaksanlar, tranklizanlar verilebilir. Fizik tedavi uygulaması: yüzeyel ve derin ısı, elektroterapy, traksiyon, mobilizasyon-manüpilasyon, egzersiz,masaj uygulamaları olarak yapılabilir.
Hastaya bel egzersizleri, postür ve günlük yaşam aktiviteleri ile ilgili detaylı bilgi verilmelidir.
Lomber disk hernilerinde cerrahi tedavi endikasyonları:
1-Konservatif tedavide başarısızlık:Akut disk hernili hastaların %85′i cerrahi tedavi olmaksızın iyileşebilir.
2-Cauda equina sendromu,
3-İlerleyici motor defisit,
4-Sosyal endikasyon.
Kaynaklar:
1-Bel Ağrıları (Low Back Pain). Editör:Prof.Dr. Turgut Göksoy. Syf:127-136
2-Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon.Cilt:2.Syf:1838-1856. Güneş kitabevi-2000.
Okuyucu Yorumları
Yorum
Ayarlar
-
August 5, 2007 -
Hastalıklar -
10 yorum
-
RSS Yorumları -
Del.ico.us
-
Digg!
hayırlı akşamlar benim bir sıkıntım var doktora gittim düzelmedi başka doktora gidicem derdimi anlatamayıp hastalıgımın ne oldugundan emin degilim benim şikayetlerim dizimde ama bu dizimdeki şikayetler bazen arka baldırıma ve ön taraftaki kaslarımı agrıtmaya başladı belirtileri şunlar uzun süreli bagdaş kurumıyorum dizlerimi yan yatıp üst üste koydugum zaman bütün bacaklarımda agrı yapıyor sabahları kalktıgımda sanki kaslarım açılmamış gibi oluyor ve kaslarımı sürekli esneyerek açıyorum ama saat 10 kadar dizim ve arka kaslarımda agrı yapıyor ama ondan sonra kaslarım açılıyor sadece dizimde agrı kalıyor ve düm düz ayakta durdugum zaman önce dizlerim sanki geriye dogru gidiyor ve ondan sonra hem dizimde agrı ve arka kaslarımda sanki kasılmalar oluyor ve birde merdiven inerken çıkarken dizlerimin altları agrıyor ben çalıştıgım yerde dizlerimi yan taraflarından masaya vurmuştum 3 4 sefer ben doktora gittim ama bir çözüm olmadı iki aydır bunun sıkıntısını çekiyorum bana yardımcı olursanız çok sevinirim teşekkür ederim
Benim rahatsızlığım oturduğum yerden kalkarken belime şide-detli bir sancı ile başladı, Ne kalkabildim nede oturabildim sanki kör bir bıçakla belimi kesmeye çalışıyorlarmış gibi sancılarım vardı, sol bacak kalçadan alta doğru şuanda çekme yapıyor, sol bacak baldır içinden yani kasıktan diz yanına kadar hafif sızı şeklinde ağrılarım devam ediyor MR çektirdim Sonuç:
Lomber lordoz normaldir
spinal kord L1 düzeyinde sonlanmaktadır
Vertebra korpus yükseklikleri, end plateleri normaldir
Lumbal spinal kanal boyutları, distal spinal kord normaldir
L3-L4 intervertebral diskinde bulging mevcut olup anterior epidural yağ mesafesi açıktır. Tekal saka bası izlenmemektedir.Bilateral nöral foramenler olağandır
L5-S1 intervertebral diskinde sol mediolateral protrüzyon mevcut olup anterior epidural yağ mesafesi obliteredir. Tekal saka bası mevcuttur. Sol nöral foramen daralmıştır.
Lig. flavumlar, posterior elemanlar ve paraspinal yumuşak dokular normaldir.
Sonuç: L3-L4 intervertebral diskinde bulging, L5-S1 intervertebral diskinde sol mediolateral protrüzyon.
Bana bu konuda açıklayıcı bilgiverirseniz sevinirim, bunların anlamı nedir ben şu an hangi durumdayım neler yapmalı neler dikkat etmeliyim, risk taşıyormuyum… TSK personeliyim genelde masa başı çalışıyorum yada araç kullanıyorum…Teşekkürler
iyi günler sayın hocam :mr sonucumda t12.L2veL3 vertebre üst end platosu düzeyinde dejeneratif schmoril nodüllerine ait indentasyon izlenmiştir.L1 vertebra korpusu postior kesiminde t1 a vet2 a yüksek sinyalli yağlı hemonjiom izlemiştir.
L3-L4 ve L5 s1 intervertebral disklerinde dejeranasyona sekonder t2 a sinyal kaybı izlenmiştir.
L5-S1 düzeyinde sol para santral-forminal ağırlıklı,sol s1 sinir köküne foramen içinde basan kaudale uzanan tekal sakasol anterolateralden bası yapan ekstrüde disk hernisi izlenmiştir. efendim zahmet olmassa kısaca açıklama yaparmısınız.saygılar
bulgular alt torakal ve lumbosakral intervertebral dıskler dejeneridir l4 l5intervertebral disınde anteriorde belirın asımetrık bulgıng ve posterosantral protruzyon gelişmiştır tekal sak ve nöral kök basısı saptanmadı anterıor koselerde lımbus vertebra formasyonlar olusmustur
İyi günler hocam. 20 gün boyunca fizik tedavi görmeme rağmen aralık 2008 yılında en son çare olarak sağ L5-S1 disk hernisi ameliyatı oldum. Yaplan ameliyat açık ameliyattı. Yaklaşık bir sene geçti hiç ağrım sızım yoktu. Şu son bir aydır aşırı derecede ağrılarım başladı. Sırtımdan kalçama doğru bıçak kesmesi gibi ağrılar bacaklarımda uyuşma ve diz kapaklarımda kitlenmeler oluyor. Oturduğum yerden kalkmakta zorlanıyor ve kalkınca hemen doğrulamıyorum. Belimden geriye doğru hiç esneyemiyorum.İdrarımda da yanmalar başladı. Bazen adım attığımda ayağım boşa basıyor gibi oluyor dengemi kaybedip düşecek gibi oluyrum sağdan soldan tutunup biraz ayaklarımı sallayıp yürümeye devam ediyorum. Bu konuda bilgi verirseniz sevinirim. İşim gereği biraz tedirginim.
Eşimin MR sonucunda aşağıdaki tetkik verildi. Ne dediğini anlayamadık. Doktor asimetrik bel fıtığı dedi ama neler olmuş anlatmadı. Teşekkür ederiz.
öyküsü: lomber diskopati?
İnceleme tekniği: Sagittal planda FSE; T2 ağırlıklı
Sagittal planda FSE; T1 ağırlıklı
Aksial planda FSE; T2 ağırlıklı.
Bulgular: Lomber vertebral kolonda sol aks rotasyonu izlenmiştir. Alt torokal ve lumbosakral invertebral diskler dejeneredir. L4-L5 ve L5-S1 invertebral disklerinde dejenerasyona sekonder sinyal kaybı izlenmiştir.
L4-L5 invertebral diskinde asimetrik bulging ve posterosantral protrüzyon gelişmiştir. Anterior epidural yağlı plan ve bilateral nöral foramen daralmıştır. Tekal saka bası oluşmuştur.
L5-S1 invertebral diskinde asimetrik bulging ve posterior disk marjini sol santrolaterinde geniş tabanlı protrüzyon gelişmiştir. Annüler fissürleşme zonu izlenmiştir. Anterior epidural yağlı plan ve sol nöral foramenin girişi daralmıştır. Sol S1 nöral kök ganglionu irrite görünümdedir.
Diğer düzeylerde anterior epidural yağlı alanlar ve nöral foramenler normal genişliktedir.
Vertebra korpusların yükseklikleri normaldir. L5 vertebra korpusu inferior, S1 vertebra korpusu superior end platolarında tip I diskojenik değişiklikler izlenmiştir. Progresyon yönünden MRG ile takip önerilir. Medülla trabeküler komponentler fizyolojik ilik değişiklikleri nedeniyle transisyonel patern özelliğindedir.
Vertebraların posterior elemanları intakttır. Faset eklemler doğaldır.
Santral Spinal kanal normal genişliktedir.
Konus medüllaris L1 vertebra korpusu hizasında sonlanmaktadır. Distal spinal kordun kalınlık ve sinyali tabiidir.
Paravertebral kas ve yumuşak doku planları normal kalınlıkta, homojen iç yapıdadır.
iyi akşamlar hocam.benim rahatsızlıgım uzun zamandır vardı ama agrım herzaman olmuyordu.bu seferki cok can yakıcı.belim çok agrıyo,kalçalarımı tutuyor.bacaklarımı çekip alamıyorum.uzanıp birşey alamıyorum.kalkarken yatarken çok acı çekiyorum.bugun mr cektirdim bugun,sonuçlarımda ;
lomber lordoz dogaldır. vertebra korpus yükseklikleri, intensiteleri, konus medüllaris olagandır.
L2-L3 seviyesinde disk aralıgı normal genişlikte olup,diskte jenerasyon mevcuttur.diskte posterior bulging izlenmiştir.spinal kanal genişliği normaldir.bilateral radiküler yapılar ve nöral foramenler açıktır.
L3-L4 seviyesinde disk aralığı daralmıştır.diskte dejenerasyon mevcuttur.komşu end platoda tip I dejenerasyon izlenmiştir. L4 vertebra korpusunda minimal posterior listezis mevcuttur. solda daha belirgin olmak üzere nöral foramenler dar, solda sinir kökü baslıdır.
L4-L5 seviyesinde disk aralığı normal genişlikte olup, diskte dejenerasyon mevcuttur.diskte posterior bulging izlenmiştir.spinal kanal genişliği normaldir.bilateral radiküler yapılar ve nöral foramenler açıktır.
L5-S1 seviyesinde disk aralığı normal genişlikte olup, diskte dejenerasyon mevcuttur.diskte posterior bulging izlenmiştir. spinal kanal genişliği normaldir. bilateral radiküler yapılar ve nöral foramenler açıktır.
Hocam zahmet olmazsa bunların anlamı nedir bana bir bilgi verirseniz cok sevinirim.ev hanımıyım cok zorluk cekiyorum.20gün yatıp dinlenmemi tavsiye ettiler.sonrasında tekrar kontrollerin yapılacagını söylediler.ameliyat olmaktanda korkuyorum.5kez tekrarlama ihtimali varmış.ama bir yandanda cok canım yanıyor ne yatabiliyorum ne oturabiliyorum.buarada bende boyun fıtıgıda var hocam.ilginiz için simdiden cok tesekürler efendim.tekrardan iyi aksamlar
Merhaba
Singapur da Gemide calisiyorum.Doktor MRI raporu sonucu hemen ameliyat onerdi. Rapor sonucu soyle:dejenerative sinyal kaybi var ve disc boslugu L2/3, L3/4 veL4/5 ve L5/S1 daraliyor disc boslugu extradural izlenimler thecal sac.(tekal sac)
Aksiyal taramada posterior L2/3 disk herniasyonu superior (ustun) segment(bolum) ayrimiyla(superior sequestrated segment) santral merkezi kanal daraliyor ve bu duzeyde kauda(kuyruk) (cauda equina) sikistirmasi . eklem kesitinde kucuk irilasme hipertrofi.
spinal cord(omurulik) L1 duzeyinde sonlaniyor . odaksal intraspinal kitle yok. signal intensities omurgada normal.SI eklem normal. hafif ayni turde olmayan ilik sinyali sakrumda.
Ust bolum ayrimiyla posterior L2/3 disk herniasyonu .
Genelde yururken, otururken agrim yok ikinma ve oksurmedeagri ortaya cikiyor ve sag bacagimda dizime kadar iniyor. Yatakta donerken, ani egilmede ve uzun sure ayakta durup yada yurumede agri ortaya cikiyor.Ameliyat olmadan tedavi mumkunmu? Cevabiniz icin simdiden tesekkurler.
iyi günler ben 36yaşındayım bel ve sağ bacak ağrısıyla dr gittim mr çektirdim sonucu lomber lordoz bozulmuş L4-5düzeyin diskte dejernerasyona sekonder sinyal kaybı ilenmektedir poterior diffüz veforaminal bulging izlenmektedir <bilateral foraminal steno mevcuttur
L5-S1 Düzeyinde disktejenerasyona skonder sinyal kaybı izlenmektedir <<Santralde disk protuyonu ilenmektedir.Anterior epıdural yağ mesafesi daralmıştır.belimi güçlükle düzeltiyorum kendimi zorladıkça başımdan başlayan ağrı bacağimdaki damarlar geriliyor ne yapmam lazim bu knuda bilgi verirseniz mutlu edersiniz şimdiden tşk ler<<
iyi günler,50 yaşındayım demonte bir masayı arabamın bagajından alıp 3.kattaki daireme vucuduma uzak olarak taşıdım ve oturarak monte ettim.Ertesi gece yatakta dönerken ağrılar çektim.Şimdi kalçamda ağrılar var.Doktor yüzme ve egzersiz önerdi.Geçmezse ameliyat dedi.Ani kalkışlarda belimden aşağıya sanki elektrik veriliyor.Mr.sonucunda,lomber lordoz doğaldır.L-3 L-4,L-4L-5 düzeylerinde disk sinyal intensitelerinde azalma saptandı.L-4 anterior superior köşesinde yağlı infiltrasyon ve osteofit formasyonları izlendi.L2-L3 düzeyinde hafif disk taşması saptandı.L3-L4 düzeyinde dural keseye bası oluşturan geniş tabanlı santral disk protrüzyonu izlendi.L4-L5 düzeyinde dural keseye bası yapan geniş tabanlı disk taşması izlenmektedir.L5-S1 düzeyinde ural keseye intendasyon yapan disk taşması saptandı.Faset eklemlerinde dejeneratif hipertrofik değişiklikler izlenmektedir.Buna bağlı olarak L3-L4 düzeyinde spinal kanal ön-arka çapı azalmış olup,en dar yerinde 10 mm olarak ölçüldü.Hocam ameliyat olmalımıyım yada ameliyatsız iyileşebilirmiyim?ilgilenirseniz çok sevinirim.Şimdiden çok teşekkürler.