Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Bel Egzersizleri

Yazar berkmr | 13.01.2008 | Kategori Bel Sağlığı

Genel sağlık açısından olduğu gibi bel sağlığı için de sporun ve sağlıklı iken yapılacak egzersizlerin önemi büyüktür. Bel, sırt ve karın adelelerini güçlendirmek için gerekli olan spor ve hareketlere ömür boyu devam edilmelidir. Ancak bel fıtığı gelişmesine zemin hazırlayabilecek veya bizzat neden olabilecek mücadele sporları yerine, yüzme, yürüme ve bisiklet sürme gibi sporlar tercih edilmelidir. Yüzlerce egzersiz hareketi içerisinden de rastgele hepsini yapmak yerine belirli hareketlere öncelik tanınması gerektiğini düşündüğümüzden, bele fazla yük bindirmeyen ve gelişmekte olan bir bel fıtığının ilerlemesine neden olmayacak en emniyetli altı adet hareketi sizler için seçtik.

Hikayesinde daha önce geçirilmiş bir bel rahatsızlığı bulunan veya bel fıtığına muhtemelen aday olan kimselerin kendileri için emniyetli olan bu hareketleri yapmaları faydalı olacaktır. Ancak egzersizler yapılırken dikkat edilmesi gereken bir takım hususlar vardır:
Egzersizler; havası temiz bir ortamda (Hava müsaitse evde pencereler açılabilir) altında sunta veya tahta bulunan halı veya battaniye gibi sert bir zeminde yapılmalıdır. Yumuşak veya deforme olabilen yataklar üzerinde egzersiz ve spor yapılmamalıdır.
Bel fıtığı rahatsızlığına yakalananlar hastalığın ağrılı döneminde bu hareketlere başlamamalı, istirahati tercih etmelidir. Şikayetler geçtikten sonra doktora danışılmalı ve egzersizlere ondan sonra başlanmalıdır.

Egzersizlere başlanınca ilk günden itibaren çok çabuk bir iyileşme beklenmemeli, sabırla hareketlere devam edilmelidir. Hareketlerin sayısı ve tempo gün geçtikçe yavaş yavaş artırılmalıdır. Başlangıçta aşırılığa kaçarak daha kötü bir duruma düşülmemelidir.
Konunun uzmanı olan doktor başka şekilde tavsiye etmemiş ise ilk bir ay her hareket günde beş defa yapılmalıdır. Daha sonra her ay hareketler beşer beşer artırılarak egzersizlere devam edilmelidir.

Ani ve zorlayıcı hareketlerden uzak durulmalıdır. Sizin için seçtiğimiz aşağıdaki altı çeşit egzersiz risksiz olup, daha çok bunlar tercih edilmelidir.
Hareketler esnasında veya sonrasında normalde mevcut ağrının artmaması gerekir. Bu yüzden egzersiz sonrası, şiddetli ve 15 dakikadan fazla süren bir rahatsızlık ortaya çıkarsa doktora danışılmalıdır.

Rahatsızlık bir saatten fazla sürüyorsa o hareket egzersiz programından çıkartılmalıdır.
Bel fıtığı ameliyatı olanlar operasyonun üzerinden üç hafta geçmeden egzersizlere başlamamalı, daha sonra başlayarak her hareketin sayısını yavaş yavaş artırmalıdırlar.
Bu bilgiler haricinde hastanın kafasın da herhangi bir soru oluşursa, uzman doktor hiç tereddüt etmeden hemen aranmalı ve yanlış bir iş yapmaktansa konunun doğrusu uzman hekimden öğrenilmelidir.

Sonuç
Bütün bu yazıp çizdiklerimizi kısaca özetlememiz gerekirse, görülüyor ki önemli olan sağlığımız konusunda bilgilenerek gerekli tedbirleri önceden almak ve hastalığa hiç yakalanmamaktır. Bunun için de bel sağlığı ile ilgili olarak yukarıda belirtmiş olduğumuz tavsiyelere henüz sağlıklı dönemde iken riavet etmeye başlanmalıdır. Ancak bütün bunlara rağmen bel fıtığına yakalanmama diye bir garanti söz konusu değildir. Çünkü burada dış faktörlerin yanında kişilere ait faktörler de önemli rol oynarlar.
Diğer taraftan bel fıtığına yakalanmış olmak herşeyin sonu demek değildir. Sonuçta bel fıtığı, ameliyat gerekse de gerekmese de uygun ve yeterli bir tedavi ile iyileşebilen bir rahatsızlıktır. Onun için bir kişide bel ve/veya bacak ağrısı varsa, hiç vakit kaybetmeden doktora müracaat edilmelidir. Neticede hasta, doktor ve bu olayda rol alan herkes üzeri ne düşeni bilimsel olarak hakkıyla yerine getirmeli ve riskler en alt düzeye indirilmelidir.

Bel Sağlığı

Yazar berkmr | 01.07.2007 | Kategori Bel Sağlığı

Günümüzde bel sağlığını kaybetmesinden dolayı ağrı şikayeti olan insanların sayısı oldukça fazladır. Bel fıtığı veya başka bir sebebe bağlı bel rahatsızlığı bulunan hasta, ister operasyon geçirmiş isterse geçirmemiş olsun günlük hayatında yapılması ve yapılmaması gereken hareketleri bilmek zorundadır.
Bu hareketlerin en önemlisi de evde, işyerinde veya farklı ortamlarda eşyaların veya farklı yüklerin kaldırılması ve taşınmasıdır.
*Kontrolsüz ağırlık kaldırmanın zararlı etkilerinden kaçınmak için günlük yaşantınızda sizi zorlayacak ağır bir yükü kaldırmayı denemeyiniz.
*Eşyaları bedeninizle değil, önce beyninizle kaldırdığınızı unutmayınız. Kaldırma ve taşıma sırasında uygun vücut bölümleri kullanılmalıdır.
*Ağır bir eşyayı bir yerden başka bir yere çekerek veya iterek tek başınıza götürmeyiniz. Bu, omurganın istenmeyen bölümlerinin zorlanmasına neden olacaktır.
*Eşyaları kaldırmak ve çekmek yerine itmeyi tercih ediniz. İmkanınız varsa el arabası, taşıma masası gibi yardımcılardan yararlanınız.
*Kaldırma sırasında zeminin dengeli olmasına dikkat edin ve kaldıracağınız yüke yakın olun. Eğimli ve engebeli zeminlerde yükün kaldırılması ve taşınmasında kontrolü zorlaşacaktır. Bu durumda omurga dengesi bozulacak, vücudun desteği az olan bölümleri yaralanacaktır.Bu nedenle bel sağlığının korunmasında omurga dengesinin korunması çok önemlidir.
*Bir eşyayı kaldırmadan önce onun ne kadar ağır olduğunu tahmin etmeye çalışın. Ağırlığı hakkında tam bir fikie edindikten sonra kaldırınız.
*Çok küçük ve hafif de olsa bir eşyayı alırken ona doğru uzanmayınız, yanına iyice yaklaşınız ve o şekilde alınız. Bu sırada omurga düzgünlüğü korunmuş olur ve omurga üzerindeki bazı bölümlerin zorlanması ve zarar görmesi engellenmiş olur.
*Kaldırma öncesi çömelin, derin bir nefes alın ve nefesinizi tutarak (karın kaslarınızın belinize destek olması için) yüke iyice yaklaşın.
*Ağırlık kaldırma sırasında profesyonel haltercilerin yaptığı gibi başınızı dik tutun, bel kavsinizi koruyun.
*Diz ve kalçalarınızı bükerek yükü kavrarsanız boyun, sırt ve beldeki üç doğal kavsinizin düzgünlüğünü de korumuş olursunuz.
*Kaldırma ve taşıma sırasında yükü göğsünüze yakın tutarak belinizdeki yükü azaltın.
*Ayaklarınızın arasında en az 10cm. mesafe olsun ve yükü her iki ayağınıza eşit dağıtın.
*Asla eşyaları hızla ve aniden kaldırmayın.
*Taşıyacağınız yükleri eşit olarak her iki elinize bölün. Eşya kaldırma ve taşımak zorunda kalmışsanız, taşıyabileceğiniz yükleri uygun şekilde kaldırma ve taşıma için hareketlerinizi önceden planlayın.
*Yükü yerleştirme sırasında da eğilerek değil yine çömelerek yükü yere koyun, ama parmaklarınıza da dikkat edin.
*Kaldırma ve taşıma sırasında dönerken belinizi değil, ayaklarınızı döndürün. Aksi taktirde omurgayı koruyan yapılar hareketleri kontrol edemez ve ciddi yaralanmalar ortaya çıkabilir.
*İki kişi iseniz ve bir eşyayı iki ucundan tutarak taşımanız gerekiyorsa, birbirinize haber vermeksizin eşyanın bir ucunu asla bırakmayınız.
*Kaldıracağınız yük omuz hizasından daha yüksek ise sağlam bir taburenin üzerine çıkarak yükü alın.
*Bu sırada vücudunuzun arkaya doğru gitmesine engel olun ve bel kavsinizi koruyun.
*Elektrikli süpürge ile veya paspasla yerleri temizlerken öne doğru eğilmeğiniz ve belinizi dik bir pozisyonda tutmaya özen gösteriniz.
*Çocuklarınız okula giderken çantalarında az tük taşımaya çalışınız. Tek taraflı çanta taşıma alışkanlığının önüne geçiniz.
Kaldırma ve taşıma sırasında omurganın güçlü olan kısımlarını kullanmanın bel sağlığının korumasında önemli olduğunu unutmayınız ve bu konularda mutlaka bir fizyoterapistten yardım alınız.
Bel sağlığınızın devam ettiği mutlu ve güzel günler dilerim.

Yard.Doç.Dr.Fzt. Ali KİTİŞ

***Bu makale P.A.Ü Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Yüksek Okulu Tarafından 8 Eylül Dünya Fizyoterapistler Günü Nedeniyle Düzenlenen Panelde Sunulmuştur.***